ਇਤਿਹਾਸਕ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਿਆ
ਇਤਿਹਾਸਕ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਿਆ
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ,1 ਜੂਨ, 2025( ਅਨੁਜ ਕੱਕੜ ਟੀਨੂੰ )
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੌਰਵ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰੈਟਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਗੋਲਡਨ ਐਰੋ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਵਾਲਾ ਥਾਂ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਨਤਾ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮੱਧਰੀ ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਦਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਸੰਰੱਖਣ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਰਹੱਦੀ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹਾ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜਕ ਸੈਨਿਕ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਛੇਕੋਣੀ (hexagonal) ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸਮਰਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਸੀਮਾਵਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੌਕੀ ਸੀ, ਜੋ ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮੇਟੇ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ 1857 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਜੰਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਮੋਰਚਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੌਰਵ ਅਤੇ ਬਲਿਦਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।
ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅੱਜ, ਐਤਵਾਰ, 1 ਜੂਨ, 2025 ਨੂੰ ਇਕ ਰੌਜ਼ਾਨਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਮੈਜਰ ਜਨਰਲ ਆਰ.ਐਸ. ਮਨਰਾਲ, ਐਸ.ਐਮ., ਵੀ.ਐਸ.ਐਮ., ਜਨਰਲ ਆਫੀਸਰ ਕਮਾਂਡਿੰਗ, ਗੋਲਡਨ ਐਰੋ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਮਾਂਡਰ ਅਤੇ ਕੈਂਟ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਿਨੀਅਰ ਸਿਵਲ ਤੇ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਜਰ ਜਨਰਲ ਮਨਰਾਲ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਪਹਲ ਸਰਹੱਦੀ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮੱਧਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਲ ਹੇਠ, ਆਰਮੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਨੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਖੋਜ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਏ.ਪੀ.ਐਸ. ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਦੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਇਕ ਗਾਈਡਿਡ ਟੂਰ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੜ ਖੁਲਣਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੀਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀਰਤਾ, ਲਚਕਦਾਰਪਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੌਰਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਇਸਦੀ ਪਹਚਾਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਗੇ।
